NIE IGRAJ Z KLESZCZEM - WYGRAJ Z KLESZCZOWYM ZAPALENIEM MÓZGU!
NIE IGRAJ Z KLESZCZEM - WYGRAJ Z KLESZCZOWYM ZAPALENIEM MÓZGU!

Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Fundacja Aby Żyć, Pfizer

NIE IGRAJ Z KLESZCZEM - WYGRAJ Z KLESZCZOWYM ZAPALENIEM MÓZGU!

Już nawet co 6. kleszcz może być zakażony groźnym wirusem wywołującym kleszczowe zapalenie mózgu [KZM], chorobą na którą nie ma skutecznego leku, a która w najbardziej dramatycznym przebiegu może spowodować poważne uszkodzenia układu nerwowego, a nawet śmierć. Ruszyła kampania edukacyjno--informacyjna „Nie igraj z kleszczem - wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu”, której celem jest dostarczenie rzetelnej wiedzy na temat KZM i zachęcenie do podjęcia działań profilaktycznych, czyli szczepień ochronnych. Kleszcze przenoszą chorobę ośrodkowego układu nerwowego, kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Wywołującym ją wirusem zakażonych jest 3–15 proc. populacji kleszczy w Polsce. 

Zmieniający się klimat, coraz cieplejsze zimy i wyższe temperatury sprawiły, że z roku na rok kleszcze coraz wcześniej rozpoczynają „polowanie na człowieka”, a Polacy stają się coraz bardziej atrakcyjni dla tych groźnych pajęczaków. W ostatnich latach obserwowany jest znaczny wzrost liczby kleszczy, o czym świadczy przede wszystkim coraz większa liczba przypadków zachorowań na groźne choroby odkleszczowe, czyli boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu [KZM].

Szczególnie groźne jest kleszczowe zapalenie mózgu [KZM], na które współczesna medycyna nie znalazła jeszcze leku, a które może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne. Wirus KZM należący do rodzaju Flawiwirusów [do których należy także m.in. wirus Zika] bytuje w gruczołach ślinowych kleszczy, dlatego też można się zarazić praktycznie od razu po ukłuciu. Zakażając ośrodkowy układ nerwowy wirus może powodować zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, co może prowadzić do niepełnosprawności, a nawet zakończyć się śmiercią.  

Obecnie wirus rozprzestrzenia się w całej Europie, nawet w krajach, które dotąd uważały się za całkowicie wolne od KZM. W Polsce również rośnie odsetek osób zakażonych KZM. Zachorowania zanotowano już w 14 województwach, najwięcej w południowej i północno wschodniej części kraju. Ocieplenie klimatu przyczynia się do ekspansji kleszczy na tereny, które do tej pory nie były uważane za endemiczne obszary występowania tej choroby.

KZM zagrożone są także osoby spędzający czas aktywnie na świeżym powietrzu np. biegacze, rowerzyści, działkowicze czy grzybiarze. W Polsce świadomość zagrożenia KZM jest nadal bardzo niska. O ile coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z zagrożenia jakim jest bolerioza, o tyle nadal zbyt mało wiemy na temat KZM, przed którym można się skutecznie chronić dzięki możliwości szczepień ochronnych.W odróżnieniu jednak od boleriozy [leczonej antybiotykami] nie istnieje specjalne leczenie przeciwwirusowe w przypadku KZM. Jedyną metodą jest działanie profilaktyczne czyli szczepienie ochronne.

W podniesieniu świadomości na temat KZM ma pomóc zainaugurowana właśnie kampania edukacyjno-społeczna „Nie igraj z kleszczem - wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu”. Planowane działania prowadzone będą na skalę ogólnopolską, a ich celem będzie dostarczenie jak największej liczbie osób rzetelnych informacji na temat objawów i przebiegu choroby a także sposobów, w jaki można jej zapobiegać. Kampania jest skierowana przede wszystkich do mieszkańców aglomeracji miejskich, którzy w okresie wiosenno-letnim prowadząc aktywności na łonie natury [także w obrębie miast], narażeni są na ukłucia przez kleszcze.

Odbiorcami kampanii są również osoby, które w czasie wiosenno-letnim podróżują w regiony występowania zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu. W grupie ryzyka są także Ci, którzy swój wolny czas spędzają w miejscach, gdzie występują kleszcze. Do tej grupy zaliczyć można grzybiarzy, rodziców małych dzieci, ogrodników, biegaczy, właścicieli psów. Na kampanię składają się m.in. ogólnopolska kampania edukacyjna [spot], aktywności w mediach tradycyjnych, komunikacja w internecie i bezpośredni kontakt z osobami potencjalnie zainteresowanymi tą tematyką [dystrybucja ulotek i innych materiałów informacyjnych]. Punktem kulminacyjnym kampanii będzie Miesiąc Szczepień KZM [start na przełomie kwietnia i maja] podczas którego w wybranych placówkach będzie można zaszczepić się przeciw tej chorobie w dogodny sposób i w promocyjnej cenie. Organizatorami kampanii są Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Fundacja Aby Żyć. oraz Pfizer.
 
***
Kleszczowe zapalenie mózgu [KZM] to ciężka choroba zakaźna, ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez kleszcze, wywoływana przez wirus RNA z grupy Flaviviridae. KZM jest chorobą sezonową ze względu na aktywność pasożyta w miesiącach kwiecień – październik. Do zakażenia człowieka dochodzi w wyniku ukłucia przez zakażonego kleszcza. Innym naturalnym sposobem zakażenia, choć znacznie rzadziej występującym, jest zakażenie drogą pokarmową po spożyciu niepasteryzowanego mleka koziego, owczego lub krowiego.

Okres inkubacji choroby, trwa od 4 do 28 dni [średnio 8 dni], a zakażenie przebiega dwufazowo: w pierwszej fazie wirus znajduje się we krwi, w drugiej dociera do ośrodkowego układu nerwowego. Pierwsza faza choroby rozpoczyna się nagle i objawia się niecharakterystycznymi, grypopodobnymi objawami z towarzyszącą gorączką, bólami głowy oraz nudnościami i wymiotami. Ta faza choroby trwa 1-8 dni [średnio 4 dni]. Choroba kończy się na pierwszej fazie u 30-50% zakażonych.
U pozostałych osób choroba rozwija się dalej. Po 1-33 dniach [średnio 8 dni] dobrego samopoczucia i braku objawów chorobowych KZM przechodzi w fazę neurologiczną. Pojawia się gorączka sięgająca 40˚C, silne bóle głowy, nudności, wymioty, objawy oponowe oraz bóle mięśni i stawów. Taki przebieg choroby rozwija się u około 30 proc. zakażonych. Powikłaniami po kleszczowym zapaleniu mózgu mogą być trwałe niedowłady i objawy neurologiczne. 13% osób po KZM boryka się z uszkodzeniami poszczególnych nerwów, aż 13% po KZM ma uszkodzenia słuchu. Tyle samo chorych może stykać się z problemami psychicznymi, takimi jak depresja i nerwica.

Obecnie nie ma skutecznych leków przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, zmniejszających ciśnienie wewnątrzczaszkowe, a w ciężkich przypadkach również kortykosteroidów. Jedynym sposobem jest zapobieganie zakażeniu wirusem KZM poprzez unikanie ukłucia kleszcza oraz przede wszystkim poprzez szczepienia uodparniające.


Referencje:
[1] WHO. State of the art of the new vaccines: Research & Development 2003. Dostęp 10 02 2018 http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/69348/1/WHO_IVB_06.01_eng.pdf
[2]Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Państwowy Zakład Higieny. Dostęp 10 02 2018 http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2016/Ch_2016.pdf
[3]Süss J. What makes ticks tick? Climate change, ticks, and tick-borne diseases. J Travel Med 2008; 156: 39-45.
[4} Kaiser R. Tick-borne encephalitis. Infect Dis Clin North Am 2008; 22: 561-75. [1] WHO. State of the art of the new vaccines: Research & Development 2003,
[5] Süss J. Tick-borne encephalitis 2010: Epidemiology, risk areas, and virus strains in Europe and Asia-An overview. Ticks Tick Borne Dis 2011; 2: 2-15
[6] Süss J. Epidemiology and ecology of TBE relevant to the production of effective vaccines. Vaccine 2003: S1 / 19-35
[7] Rendi-Wagner P. Risk and prevention of tick-borne encephalitis in travelers. J Travel Med 2004; 11.


Załączniki

Pobierz wszystkie

Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_Infografika.pdf

pdf | 16,5 MB

Pobierz
Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_Formy Rozwojowe Kleszcza Pospolitego.pdf

pdf | 3,59 MB

Pobierz
Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_Rodzaje Kleszczy w Polsce.pdf

pdf | 3,38 MB

Pobierz
Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_KV kampanii.jpg

grafika | 1,85 MB

Pobierz
Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_Informacja prasowa.DOCX

docx | 410 KB

Pobierz
Nie igraj z kleszczem Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu_Logo kampanii.jpg

grafika | 378 KB

Pobierz
Powiązane artykuły
Kiedy wyzwaniem jest codzienność, czyli ile kosztuje Crohn?

Szacuje się, że w Polsce na nieswoiste zapalenia jelit choruje ponad 50 tys. osób, w tym 10-15 tys. na chorobę Leśniowskiego - Crohna. Czego potrzebują pacjenci? Przede wszystkim zrozumienia. Celem kampanii edukacyjnej „Wyzwania Crohn” jest budowanie świadomości społecznej na temat codziennej walki z chorobą, kosztów życia z nią i możliwości aktywnego funkcjonowania pomimo niej.
Potrzeba trochę szczęścia - życie ze szpiczakiem mnogim

Co roku w Polsce u półtora tysiąca osób diagnozuje się szpiczaka mnogiego. Niestety, dla wielu z nich szybka diagnoza i optymalne leczenie to wciąż kwestia szczęścia. Rusza drugi etap kampanii edukacyjnej „Potrzeba trochę szczęścia”, która ma na celu rozpoczęcie dyskusji publicznej na temat życia i potrzeb pacjentów cierpiących z powodu chorób hematoonkologicznych. Kampania nieprzypadkowo ruszyła właśnie teraz - Marzec jest miesiącem Świadomości Szpiczaka (Myeloma Action Month - MAM).
Zaćma – choroba o wielu twarzach

Z inicjatywy Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, w ramach kampanii „Lepszy wzrok, lepsze życie”, powstała wystawa prezentująca historie osób, które przeszły operację usunięcia zaćmy. Będzie ją można zobaczyć w dn. 23-28 listopada w Hali Głównej Dworca Centralnego w Warszawie. Z badań zrealizowanych na potrzeby kampanii „Lepszy wzrok, lepsze życie”, której celem jest podnoszenie poziomu wiedzy na temat zaćmy i jej leczenia, wynika, że aż 38% pacjentów z tą chorobą nie mogło wykonywać prostych codziennych czynności, a co czwarty z nich stał się bardziej zależny od innych osób[1]. Jak wygląda życie pacjentów z zaćmą przed i po zabiegu? [1] Badanie w ramach kampanii „Lepszy wzrok, lepsze życie”. Dane z badań własnych Alcon. Styczeń 2017.
Sprawdź jakie masz prawa – Karta praw pacjenta z zaćmą

Z inicjatywy Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej opracowana została „Karta praw pacjenta z zaćmą”. Jej powstanie ma na celu zwiększenie świadomości pacjentów jak mogą wpłynąć na jakość swojego leczenia. Dokument podkreśla prawo do leczenia zgodnego z aktualną wiedza medyczną, pełnej informacji o wszystkich dostępnych opcjach leczenia oraz do współdecydowania o zastosowanych wyrobach medycznych, w tym w szczególności o soczewkach wewnątrzgałkowych.
Na Twój adres e-mail została wysłana prośba o potwierdzenie subskrypcji.
Potwierdzając subskrypcję wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych w celu otrzymywania treści publikowanych w serwisie.